Młodsze rodzeństwo. Jak przygotować dziecko na pojawienie się nowego braciszka lub siostrzyczki?

Pojawienie się nowego członka rodziny odmienia rodzinną rzeczywistość – zwłaszcza dla malucha, który był do tej pory jedynakiem. Jak przygotować dziecko na pojawienie się rodzeństwa?

Nowy mały człowiek w domu

Przygotowanie dziecka na rodzeństwo to nie lada wyzwanie. Dla malucha, który był do tej pory jedynym maleństwem w domu, pojawienie się innego małego człowieka to życiowa rewolucja. Nowy dzidziuś w domu to dla starszaka w rzeczywistości nieznajomy, wokół którego zaczyna się kręcić cały rodzinny świat. Dziecko nie rozumie, dlaczego mama i tata spędzają z nim mniej czasu, dlaczego musi być cicho i dlaczego mama przytula innego bobasa – to wszystko generuje u starszego rodzeństwa silne emocje, na które trzeba przygotować i siebie, i dziecko. 

Oto kilka istotnych aspektów, o których musisz pamiętać, gdy przygotowujesz starsze dziecko na pojawienie się rodzeństwa.

Jak przygotować dziecko już podczas ciąży?

Nie zwlekaj z poinformowaniem dziecka zbyt długo

Nie ma nic gorszego dla dziecka, niż “sprawy dorosłych” i tajemnice, o których rodzice szepczą między sobą. O ile roczne czy dwuletnie dziecko może z początku nie rozpoznać sytuacji, to kilkulatek poczuje, że coś się zmieniło. To właśnie w ciąży powinien odbywać się najważniejszy etap adaptacji do roli rodzeństwa: dziecko, które będzie czynnie uczestniczyło w kompletowaniu wyprawki, w przygotowywaniu kącika dla maluszka i dzieleniu radości z ekscytującej nowiny o wiele łatwiej przyswoi nową rzeczywistość. 

Pozwól dziecku poczuć się ważnym

Twoje dziecko wciąż pragnie uwagi i miłości – a teraz będzie zabiegać o nią jeszcze bardziej. Chce czuć, że jego mama wciąż jest przy nim, a więc wykorzystaj tę sytuację i pozwól dziecku poczuć się ważnym. Zaangażuj go do pomocy przy wybieraniu imienia, kompletowaniu dziecięcych akcesoriów czy organizowaniu przestrzeni dla dzidziusia. Pozwól dziecku dokonać wyboru: imienia, koloru kocyka lub pluszaka dla maluszka – to pozwoli poczuć mu się częścią całego procesu.

Zapoznaj dziecko z tematem

Twoje dziecko rozumie więcej, niż ci się wydaje. Ważne jest, aby dokładnie poinformować, co się wydarzy w niedalekiej przyszłości. Ciąża, poród, pobyt w szpitalu i życie z noworodkiem – powiedz o tym dziecku, wytłumacz, kiedy wrócisz i pod czyją opieką będzie. Pokaż mu zdjęcia z okresu, gdy było noworodkiem, opowiedz, jak się nim opiekowałaś, a potem wytłumacz, że tak samo będzie z jego braciszkiem lub siostrzyczką. Dobrym pomysłem będzie zakup lalki, która wygląda jak niemowlę, i pobawienie się z dzieckiem w karmienie, przewijanie i kąpanie małej lali, a także czytanie tematycznych książeczek dla dzieci. 

Co zrobić kiedy w domu pojawia się kolejne dziecko?

Zrozum emocje dziecka i nie karć go za nie

Nie wymagaj od dziecka natychmiastowych pokładów miłości do rodzeństwa. Może się zdarzyć tak, że dziecko powie, że nie chce rodzeństwa, że go nie lubi – to zupełnie normalne. Czasami mogą pojawiać się nawet przejawy agresji – co wtedy? Pamiętajmy, że jego układ nerwowy wciąż się kształtuje i ta reakcja jest wynikiem silnych emocji, z którymi dziecko sobie nie radzi. Postaraj się zrozumieć te emocje, jakie nim targają i absolutnie nie karć go za nie, tylko tłumacz – bądź blisko niego i pozwól mu przejść przez ten okres wspólnie. Rozmowa o emocjach z dzieckiem to klucz do dobrej i wartościowej komunikacji. 

Zauważaj i nie odtrącaj

“Nie teraz”, “Potem, bo mały śpi”, “Teraz zajmuję się dzidziusiem” – takie słowa będą działać na dziecko jak płachta na byka. Mogą pojawić się wątpliwości, niezrozumienie, poczucie odtrącenia. I choć dobrze wiemy, jak absorbująca jest opieka nad noworodkiem i starszakiem jednocześnie, dziecko tego nie rozumie – ono chce mamę już, teraz, natychmiast. Warto pójść na kompromis i tam, gdzie można, włączać do pomocy starszaka. Możesz powiedzieć: “Pamiętasz, jak bawiliśmy się lalą? Teraz trzeba przewinąć twoją siostrzyczkę, pomożesz mi?” – to sprawi, że dziecko poczuje się zauważone. 

Dużo przytulaj, kochaj i nie denerwuj się, gdy kilkulatek będzie chciał, abyś go nakarmiła czy umyła mu zęby – nawet jeśli od dłuższego czasu potrafi te czynności wykonywać sam. Starszak może “dzidziusiować” i zachowywać się jak maluszek – takich sytuacji nie można wyśmiewać, więc zapominamy o zawstydzaniu dziecka i zwracaniu uwagi na jego wiek, nie mówimy też, że “takie duże dzieci już tak nie robią” – pozwólmy dziecku przeżywać nową sytuację po swojemu, nie blokujmy jego zachowań. Bądź przy nim i – co najważniejsze – nie zapominaj, że starsze dziecko wciąż jest jeszcze dzieckiem.